Tràn dịch khớp gối là gì?
Khớp gối rất quan trọng đối với các cử động của chân và chịu một lực lớn của toàn bộ trong lượng cơ thể. Khi khớp gối bị tổn thương, , lượng dịch của khớp sẽ tăng lên gây ra tình trạng tràn dịch khớp gối, gây đau đớn và ảnh hưởng đến khả năng vận động của người bệnh.


Các nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối
Tràn dịch khớp gối do 02 nguyên nhân chính gây ra, đó là nguyên nhân do các tác nhân vật lý và nguyên nhân do tác nhân bệnh lý:


• Với nguyên nhân do tác nhân vật lý: Người bệnh bị những chấn thương như gãy xương, sụn chêm khớp gối bị rách, dây chằng khớp gối bị đứt, sụn khớp bị tổn thương do khớp bị quá tải…Những chấn thương này có thể là do người bệnh bị tai nạn trong sinh hoạt hàng ngày hay tai nạn giao thông, chơi thể thao với cường độ cao khi lớn tuổi, người bị béo phì khiến khớp gối chịu một áp lực lớn…


• Với nguyên nhân do tác nhân bệnh lý: Người bệnh bị viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, viêm bao hoạt dịch, các dạng nang bao hoạt dịch khớp, u khớp….xảy ra tại vị trí khớp gối chính là nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối.


Để xác định rõ nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối, người bệnh có thể phải tiến thành các thăm khám cận lâm sàng như:
• Xét nghiệm máu: giúp xác định tình trạng viêm nhiễm khuẩn, viêm khớp dạng thấp, bệnh gout…


• Chụp Xquang: biết được các tổn thương như trật khớp, gãy xương, thoái hóa khớp, u xương,…


• Chụp cộng hưởng từ: nhận biết được các tổn thương xương và phần mềm của khớp.


• Hút dịch khớp: xác định được bản chất dịch khớp xem có máu hay không, vi khuẩn nào gây viêm nhiễm, có dấu hiệu bệnh gout hay không,…


Biểu hiện của tràn dịch khớp gối
Triệu chứng đau bao giờ cũng có bởi vì tràn dịch khớp gối là hậu quả của nhiều nguyên nhân gây tổn thương khớp gối. Nếu NCT thấy khớp gối sưng to hơn bình thường hoặc đối chiếu với khớp gối đối diện thấy có kích thước lớn hơn kèm theo đau nhức đột ngột thì có thể nghĩ đến tràn dịch khớp gối. Khớp gối sưng nề, đau và làm hạn chế vận động là những dấu hiệu đặc trưng của tràn dịch khớp gối. Nhiều NCT bị tràn dịch khớp gối gây đau đến mức đi lại rất khó khăn.


Ở đây cũng cần phân biệt với một số bệnh của khớp gối như thấp khớp cấp, viêm khớp dạng thấp, gút cấp tính…


Trong một số trường hợp, tràn dịch khớp gối do nhiễm khuẩn có thể có sốt. Nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng, tràn dịch khớp gối ở NCT có thể đưa đến một số biến chứng: dính khớp, xơ cứng khớp gây nên hiện tượng hạn chế vận động.


Khi phát hiện bị tràn dịch khớp gối thì cần được bác sĩ chuyên khoa xương khớp trực tiếp điều trị. Nếu chọc hút không đúng kỹ thuật, không đảm bảo tuyệt đối vô trùng, rất có nguy cơ làm nhiễm trùng dịch khớp gây hậu quả xấu không thể lường trước được như hủy hoại khớp, nhiễm trùng huyết.


Ngày nay, việc chẩn đoán tràn dịch khớp có nhiều thuận lợi hơn nhờ vào sự tiến bộ của khoa học y học. Ngoài các việc chụp X-quang, xét nghiệm máu, chọc hút dịch khớp để chẩn đoán tế bào thì siêu âm khớp, chụp cộng hưởng từ cũng đóng góp một phần đáng kể trong việc chẩn đoán xác định tràn dịch khớp gối. Nếu nghi ngờ nguyên nhân tràn dịch khớp gối do nhiễm khuẩn, việc chẩn đoán cũng có thể tiến hành xác định căn nguyên vi sinh vật (ở các bệnh viện có khoa xét nghiệm vi sinh đủ điều kiện về trang bị máy móc cũng như sinh phẩm và trình độ kỹ thuật). Ví dụ nghi do vi khuẩn lao hay vi khuẩn mycoplasma hay vi khuẩn lậu… thì người ta làm phản ứng sinh học phân tử khuếch đại gen (PCR: Polymerase Chain Reaction). Đây là một loại phản ứng rất hiệu nghiệm vì có độ nhạy và độ chính xác rất cao.





Điều trị và phòng bệnh
Các phương pháp điều trị tràn dịch khớp gối gồm: điều trị giảm đau, sử dụng một số thuốc giảm đau thông thường theo sự tư vấn của bác sĩ để cải thiện triệu chứng.Thuốc kháng sinh được chỉ định khi có nguy cơ hoặc đang bị nhiễm khuẩn. Thuốc kháng viêm corticosteroid có thể sử dụng đường uống hoặc tiêm trực tiếp vào khớp gối. Do thuốc corticoid có một số tác dụng phụ, vì vậy phải được bác sĩ chuyên khoa kê đơn và theo dõi điều trị.


Các can thiệp xâm lấn: tràn dịch nhiều gây đau cho bệnh nhân nên việc chọc hút dịch có thể sẽ làm cho bệnh nhân dễ chịu, nhưng tốt nhất vẫn là xác định được chính xác nguyên nhân để điều trị triệt để. Chọc hút dịch khớp nhằm giảm áp lực đồng thời có thể kết hợp điều trị tiêm corticoid vào trong khớp. Nội soi khớp vừa giúp chẩn đoán nguyên nhân của tràn dịch khớp vừa có thể kết hợp điều trị như sửa chữa các thương tổn sụn, dây chằng hay tổn thương thoái hóa khớp. Phẫu thuật thay khớp sử dụng khi có tổn thương thoái hóa khớp gối.





Chọc hút dịch khớp gối có lẫn máu.

Bệnh nhân có thể tự chăm sóc khi bị tràn dịch khớp gối như sau: xắp xếp để được nghỉ ngơi, tránh việc đi lại để trọng lượng dồn xuống gối vì có thể làm tăng tình trạng tràn dịch và đau. Chườm đá và kê cao chân có tác dụng rất tốt đối với những trường hợp tràn dịch do chấn thương, kê chân cao giúp cho tuần hoàn ở dưới chân được tốt, tránh hoặc giảm được tình trạng sưng nề.
Tràn dịch khớp gối thường gặp do bệnh lý mạn tính hoặc chấn thương. Vì vậy, để phòng bệnh và phát hiện sớm tràn dịch khớp gối, cần thực hiện một số biện pháp như sau: thăm khám định kỳ khoảng 6 tháng/lần để phát hiện và điều trị tích cực các bệnh lý mạn tính như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp hay gút. Dùng thuốc điều trị các bệnh lý là nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối, đeo nẹp gối khi cần thiết theo yêu cầu điều trị.


Bệnh nhân cần chú ý luyện tập khỏe khối cơ đùi vì cơ đùi khỏe là yếu tố quan trọng hỗ trợ cho vận động khớp gối, nếu cơ đùi yếu thì gối nhanh bị mỏi, dễ chấn thương. Tập các bài tập mềm dẻo cho gối theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Những người béo phì hoặc thừa cân cần tập luyện để giảm cân và thực hiện chế độ ăn ít năng lượng, nhiều rau và chất xơ.
Để điều trị tràn dịch khớp gối hiệu quả, bạn cần có một bác sĩ giỏi để tư vấn, bác sĩ, giao su Tran Ngoc An là một trong những bác sĩ đầu ngành về lĩnh vực Xương Khớp, sẽ giúp bạn yên tâm về tình trạng sức khỏe của mình.